ಮೂರನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ

ಶ್ರೀಗಣೇಶನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಮುನಿಗಳೇ, ಚಂಚಲವಾದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ನೀವೆಲ್ಲರೂ ಕೇಳಿರಿ. ವಿಘ್ನೇಶನ ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವರು ವಿಘ್ನಗಳಿಂದ ಆಕ್ರಮಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ದಕ್ಷನು ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಕೋಪ ಮತ್ತು ಅಮರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದನು. ವಿಪ್ರರೇ, ಶೂಲವೇದನೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಮನುಷ್ಯನಂತೆ ಅವನಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಸುಖವಿರಲಿಲ್ಲ.

ಶಿವನಿಗೆ ಪಾಠ ಕಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಅವನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಬಹಳ ದುಃಖಿತನಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ವಿಚಾರವು ಅವನಿಗೆ ಹೊಳೆಯಲಿಲ್ಲ.

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯದರ್ಶನವುಳ್ಳ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ನಾರದನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದನು. ದಕ್ಷನು ಅವನನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸತ್ಕರಿಸಿದನು.

ಆಸನ, ಪಾದ್ಯ ಮತ್ತು ಅರ್ಘ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ದಕ್ಷನು ನಾರದನನ್ನು ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದನು. ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ನಾರದನು ಹೀಗೆಂದನು.

ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು: ದಕ್ಷನೇ, ನಿನಗೆ ಏನು ದುಃಖ? ನಿನ್ನ ಮುಖವು ಮ್ಲಾನವಾಗಿದೆ. ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯೇ, ನೀನು ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಲ್ಲವೇ? ಕಾರಣವನ್ನು ತಿಳಿಸು.

ದಕ್ಷನು ಹೇಳಿದನು: ನಾರದನೇ, ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ನಾನು ದುಃಖಿತನಾಗಿ ಮ್ಲಾನನಾಗಿದ್ದೇನೆಂಬುದನ್ನು ಕೇಳು. ಅಲ್ಲಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿಯೂ ಶಿವನು ನನ್ನನ್ನು ಅಸತ್ಕರಿಸಿದನು.

ಶಂಭುವು ದರ್ಪದಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನ ಆ ದರ್ಪವನ್ನು ಹೇಗೆ ಭಂಗಪಡಿಸಬಹುದು? ಎಲ್ಲ ಅರ್ಥಗಳನ್ನೂ ಬಲ್ಲ ವಿವೇಕಿಯೇ, ಅಂತಹ ಉಪಾಯವನ್ನು ನನಗೆ ಬೇಗ ತಿಳಿಸು.

ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು: ಸರ್ವಭಾವನನಾದ ದಕ್ಷನೇ, ನೀನು ಬೃಹಸ್ಪತಿಸವವೆಂಬ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡು. ಆ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಶಂಭುವಿಗೆ ಯಜ್ಞಭಾಗವಿಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡು.

ಯಜ್ಞಭಾಗವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡವನಾಗಿ ಇವನು ದೇವತೆಗಳ ಪಂಕ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯುವನು. ಆಗ ಶಂಭುವು ಪಿಶಾಚಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುವನು; ಅವನ ದೇವತ್ವವು ಅಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋಗುವುದು.

ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಮಾನ್ಯನಾದ ನೀನು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳ ಅಧಿಪತಿ. ನೀನು ಮೊದಲು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುವೆಯೋ, ಅನಂತರವೂ ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಹೀಗೆಯೇ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಅವನ ಐಶ್ವರ್ಯವು ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದೆ. ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತೋರಿದ ಉಪಾಯ ಇದು; ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಮಾಡು.

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ನಾರದನು ಅಲ್ಲಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಲು ಹೊರಟನು. ಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾದ ಆ ಯೋಗಿಯು ವೇಣಾಗಾನದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದನು. †

ದಕ್ಷನೂ ಹರ್ಷಗೊಂಡು ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಮಾನ್ಯನೆಂದು ಭಾವಿಸಿದನು. ಆ ಕ್ಷಣವೇ ಬೃಹಸ್ಪತಿಸವವನ್ನು ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.

ಅಲ್ಲಿಗೆ ದೇವವರನೂ ಪ್ರಭುವೂ ಆದ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು ಬಂದನು. ನಾನಾ ವಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ದೇವತೆಗಳೂ ಗಂಧರ್ವರೂ ಆಗಮಿಸಿದರು.

ವಿವಿಧ ತತ್ತ್ವಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲ ದ್ವಿಜರೆಲ್ಲರೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರು. ಕಶ್ಯಪ ಮೊದಲಾದ ಅಳಿಯರೂ ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದರು.

ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷಿತನಾದ ದಕ್ಷನು ಸೂಚಿಸಿದಂತೆ ನಡೆದು, ಗಣನಾಥನನ್ನು ಸೇರಿಸದೆ ಹಾಗೂ ಶಂಕರನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಆ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದನು.

ಭವಿತವ್ಯದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದಿಂದ ಅವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಗಣೇಶನ ಸ್ಮರಣೆ ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ. ದಧೀಚಿ ಮೊದಲಾದ ಶೈವರು ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿದರು.

ಕೋಪಾವೇಶದಿಂದ ಕೂಡಿದ ದಧೀಚಿಯು ಅಲ್ಲಿ ಹೀಗೆಂದನು: ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನಾದ ದಕ್ಷನೇ, ನಿನ್ನ ಹಿತಕ್ಕೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ಉತ್ತಮ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು.

ಶಂಕರನಿಲ್ಲದ ಈ ಯಜ್ಞವು ಶೋಭಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಣವಿಲ್ಲದ ದೇಹದಂತೆಯೇ ಇದೂ ಕಳೆಯಿಲ್ಲದೆ ಇದೆ.

ಅವನ ಈ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ದಕ್ಷನು ರೋಷಗೊಂಡನು. ಗರ್ವಮೋಹದಿಂದಲೂ ಶಾಪದಿಂದಲೂ ವಿಮೋಹಿತನಾಗಿ ಹೀಗೆಂದನು.

“ಶಿವನು ಅಶಿವಸ್ವರೂಪನು; ಪಿಶಾಚಗಳ ಅಧಿಪತಿ. ವರ್ಣಾಶ್ರಮಾಚಾರವಿಲ್ಲದವನಾದ್ದರಿಂದ ಯಜ್ಞಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಅವನು ಯೋಗ್ಯನಲ್ಲ.

ಮಂಗಳದ ನೆಲೆಯಾದ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಭಗವಾನ್ ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯೇ ಇರುವಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕೊರತೆಯುಂಟಾಗುತ್ತದೆ? ಸುಳ್ಳು ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಬೇಡ.”

ಅವನ ಕ್ರೂರವಾದ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ದಧೀಚಿಯು ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದನು: “ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ವಿಮೋಹಿತನಾಗಿ ನೀನು ಶಿವನಿಂದೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ.

ದಕ್ಷನೇ, ಶಂಕರನ ಮೇಲಿನ ನಿನ್ನ ದ್ವೇಷದಿಂದ ಯಜ್ಞವು ನಾಶವಾಗುವುದು. ನೀನು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ನಿನ್ನ ಭಾಗ್ಯವು ನಾಶವಾಗಿದೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ಇಲ್ಲಿ ಸಮಾಗಮಿಸಿರುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾದಿ ನಾನಾ ವರ್ಣದವರೆಲ್ಲರೂ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಪಾಪಿಗಳೂ ಪಾಖಂಡಿಗಳೂ ಆಗಲಿ.

ತಮ್ಮ ಧರ್ಮವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ನರಕದಲ್ಲಿ ಪಚನಗೊಳ್ಳಲಿ. ಇಲ್ಲಿ ಹರ್ಷದಿಂದಿರುವ ವಿಷ್ಣುವೂ ಪಾಖಂಡಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾಗುವನು.

ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಅವನು ಸದಾ ಪಾಖಂಡಿಗಳಿಗೆ ನೆರವಾಗುವ ದೇವನಾಗುವನು; ಪಾಖಂಡವನ್ನು ಮೆಚ್ಚುವ ಜೀವಿಯಾಗಿ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಕಲ್ಮಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾಗುವನು.

ಶಿವನಿಲ್ಲದ ಈ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಕೇಶವನೇ ಮುಖ್ಯನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಸ್ವತಃ ವೇದಬಾಹ್ಯವಾದ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಶಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.

ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೂ ಬೇಗನೆ ಪರಾಜಿತರಾಗುವರು; ಮುನಿಗಳು ದುಃಖಿತರಾಗುವರು.” ಹೀಗೆ ಶಪಿಸಿ ಆ ಮುನಿಯು ಹೊರಟನು.

ಪರಮಧಾರ್ಮಿಕರಾದ ಎಲ್ಲ ಶೈವರೂ ಅವನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರು. ಗೌತಮ, ಗಾಲವ, ವಾಮದೇವ, ದ್ವಿತ ಮತ್ತು ತ್ರಿತರೂ ಅವರಲ್ಲಿದ್ದರು.

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ, ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮೊದಲಾದ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಕೋಪದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರು. “ವೇದಬಾಹ್ಯಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಈ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೋಡಲೂಬಾರದು” ಎಂದರು.

ಅನಂತರ ಉಳಿದವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ವಿಷ್ಣುವು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದನು; ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲೇ ಉಳಿದರು. ದೇವತೆಗಳು, ಮುನಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವರ್ಣದವರು ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೋಡಲು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿದ್ದರು.

ಭೃಗು ಮೊದಲಾದ ಮುನಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ವಿಧಿಯಂತೆಯೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿಯೂ ದೇವತೆಗಳು ಆ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.

ಮಂದಬುದ್ಧಿಯ ಯಜಮಾನನಾದ ದಕ್ಷನು ಅಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಗೊಂಡನು. ಮುನಿಗಳು ವೇದಕಲ್ಪಾನುಸಾರವಾಗಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು.

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ನಾರದನು ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಭಕ್ತನಾದ ಅವನು ಶಿವೆಯೊಡನೆ ಇದ್ದ ಶಂಭುವಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮಮಾಡಿದನು.

ಕಲಹಪ್ರಿಯನಾದ ನಾರದನು ಸತಿಯ ಕಡೆಗೆ ನಗುತ್ತ ಹೀಗೆಂದನು: “ದೇವಿ, ದಕ್ಷನ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ನೀನು ಏಕೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ?

ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿ ಮಹೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಿನ್ನ ಸಹೋದರಿಯರೂ ತಮ್ಮ ಪತಿಯರೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ತಂದೆ ಮತ್ತು ಸಹೋದರರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮಾನ–ಅಪಮಾನವೆಂಬ ಭೇದವಿಲ್ಲ.” ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಕುತೂಹಲಿಯಾದ ನಾರದಮುನಿಯು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟನು.

ಮುನಿಯು ಹೋದ ಬಳಿಕ ಸತಿಯು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಹಳ ದುಃಖಿತಳಾದಳು. ಶಂಕರನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮಮಾಡಿ, ನೋಯುತ್ತಿದ್ದ ಹೃದಯದಿಂದ ಹೀಗೆಂದಳು.

“ನೀಲಕಂಠನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಶಂಕರನೂ ಶಿವನೂ ಸಗುಣನೂ ಮೃಡನೂ ನಿರ್ಗುಣನೂ ಆದ ನಿನಗೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ನಿನ್ನೊಡನೆ ದಕ್ಷನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂಬ ಇಚ್ಛೆ ನನಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞೋತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ನಾಥನೇ, ವಿಭುವೇ, ಕರುಣಿಸು ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇನೆ.”

ಸತಿಯ ಈ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಶಂಭುವು ಅವಳಿಗೆ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಹೇಳುತ್ತ ನಗುನಗುತ್ತ ಹೀಗೆಂದನು: “ಪ್ರಿಯೆಯೇ, ನೀನು ಹೀಗೆ ಏನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವೆ?

ನಿನ್ನ ತಂದೆ ದಕ್ಷನು ನನ್ನ ದ್ವೇಷಿ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಬಾರದು; ಹೋದರೆ ಅನಿಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ನೀನು ಮಹಾಮಾಯೆ; ನಾನೂ ಮಾಯಾಸಂಬಂಧಿಯಾದವನು—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ನೀನು ಮುನಿಗಳನ್ನೂ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸು; ಇಲ್ಲಿಯೇ ನಾನು ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.”

ಶಂಭುವಿನ ಈ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿದರೂ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೋವುಳ್ಳ ದೇವಿಯು ದುಃಖದಿಂದ ಹೀಗೆಂದಳು: “ಶಂಕರನೇ, ನನಗೆ ಹೋಗಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡು.”

ಶಂಭುವು ಏನನ್ನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ದೇವಿಯು “ತಂದೆಯ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಲು ಅನುಮತಿಯ ಅಗತ್ಯವೇನಿದೆ?” ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ ಹೊರಟಳು.

ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು ಅತ್ಯಂತ ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡ ಶಿವನು, “ಭವಿತವ್ಯದಂತೆ ಏನಾಗಬೇಕೋ ಅದೇ ಆಗಲಿ” ಎಂದು ಅವಳಿಗಾಗಿ ಉತ್ತಮ ವಿಮಾನವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು.

ಮಹಾಭಾಗಳಾದ ಶಕ್ತಿಯು ವಿಮಾನವನ್ನೇರಿ ಆಕಾಶಮಾರ್ಗವಾಗಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಮನೆಗೆ ಬಂದಳು. ಬಂಧುಗಳೆಲ್ಲರೂ ಅವಳನ್ನು ಆದರಿಸಿದರು.

ತಾಯಿ, ತಂದೆ ಮತ್ತು ಸಹೋದರಿಯರು ಸಂತೋಷಚಿತ್ತದಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸಿದರು. ಆಗ ದಕ್ಷನು ಹರ್ಷದಿಂದ ತನ್ನ ಮಗಳಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು.

“ಮಹಾಭಾಗೆ, ನೀನು ಬಂದೆಯಲ್ಲ! ನಿನ್ನಿಂದ ಈ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಶೋಭೆ ಬಂದಿದೆ.” ತಂದೆಯ ಈ ಮನೋಹರವಾದ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವಳು ದುಃಖದಿಂದ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು.

ಸತಿಯು ಹೇಳಿದಳು: “ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿಯೇ ಇಲ್ಲವಲ್ಲ; ನಾನು ಈ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಶೋಭೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ತಂದೆನು? ನಿನ್ನ ಯಜ್ಞಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.”

ಆಗ ಕೋಪಗೊಂಡ ದಕ್ಷನು ಹೀಗೆಂದನು: “ಮಗಳೇ, ಕೇಳು. ನನ್ನದೇ ದೊಡ್ಡ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ; ಭ್ರಮೆಯಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟೆನು.

ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಮಾತಿನಂತೆ ನಡೆದು, ಪಿಶಾಚ–ಭೂತಗಳ ರಾಜನೂ ವರ್ಣಾಶ್ರಮಾಚಾರವಿಲ್ಲದವನೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಈಶ್ವರಪದವನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವವನೂ ಆದ ಅವನಿಗೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಕೊಟ್ಟೆನು.

ದೇವಿ, ಅವನ ದೋಷದಿಂದಲೇ ನಿನ್ನನ್ನು ಯಜ್ಞಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಇಂದು ನಿನಗೆ ಸ್ವಾಗತ; ನೀನು ನನ್ನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿಯೇ ಇರು.”

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ತಂದೆಯ ಆ ತೀವ್ರ ಶಿವನಿಂದೆಯ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಸತಿಯ ದೇಹವು ಕೋಪದಿಂದ ತಾಪಗೊಂಡಿತು. ಅವಳು ಯಜ್ಞಮಂದಿರವನ್ನು ನೋಡಿದಳು.

ರುದ್ರನ ಪಾಲನ್ನು ನೀಡದೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಕಂಡು ಅವಳು ಕೋಪಗೊಂಡಳು. “ತಂದೆಯೇ, ನೀನು ಏನು ಮಾಡಿದ್ದೀಯೆ? ಇದು ವೇದಬಾಹ್ಯಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು.

“ರುದ್ರನ ಪಾಲಿಲ್ಲದ ಈ ಯಜ್ಞವು ಫಲವನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ನೀನು ಶಿವನಿಂದೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ; ನೀನೇ ಅಶಿವನು—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

‘ಶಿವ’ವೆಂಬ ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳ ಬ್ರಹ್ಮವು ನಿರ್ಗುಣವಾಗಿದ್ದರೂ ಗುಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ನೀನು ಅದನ್ನು ತಿಳಿಯದಿರುವುದರಿಂದ ನಾನು ಬಹಳ ದುಃಖಿತಳಾಗಿದ್ದೇನೆ.

ತಂದೆಯೇ, ನಿನ್ನ ದೇಹದಿಂದ ಈ ನನ್ನ ದೇಹವು ಹುಟ್ಟಿದೆ. ಶಿವನಿಂದೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಇದು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಈ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತೇನೆ.”

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಅವಳು ಪ್ರಭುವಾದ ಶಂಕರನನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಯೋಗಾಗ್ನಿಯಿಂದ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಉರಿಸಿ ಅವನ ಧಾಮವನ್ನು ಸೇರಿದಳು.

ಅನಂತರ ದೇವಿಯು ತನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಹಿಮಾಚಲನ ಮಗಳಾಗಿ ಜನಿಸಿದಳು. ಶಿವಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತತ್ಪರಳಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಅವನನ್ನೇ ಪತಿಯಾಗಿ ಪಡೆದಳು.

ಅವಳು ಮಾಡಿದ ಅತಿಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ತನ್ನ ಆತ್ಮಸಂಯಮನದಿಂದಲೂ ಶಿವನೊಡನೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಪಡೆದಳು; ಪ್ರೇಮವಿಹ್ವಲಳಾದ ಅವಳೇ ಪಾರ್ವತಿ.