ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ
॥ ಶ್ರೀಗಣೇಶಾಯ ನಮಃ ॥ ಶೌನಕ ಉವಾಚ । ಶ್ರುತಂ ಸೂತ ಮಹಾಭಾಗ ಕಥಿತಂ ಪರಮಾದ್ಭುತಮ್ । ಚರಿತಂ ಗಣನಾಥಸ್ಯ ತೇನ ತೃಪ್ತಾ ವಯಂ ಪ್ರಭೋ ॥೧॥
ಶಿವಶಕ್ತಿಮಹಾವಾದಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ತೃಷ್ಣಾ ವಿವರ್ಧತೇ । ಪುನಶ್ಚ ವದ ಸೂತ ತ್ವಂ ಗಣೇಶಸ್ಯ ವಿಚೇಷ್ಟಿತಮ್ ॥೨॥
ಸೂತ ಉವಾಚ । ಶೃಣು ಶೌನಕ ಯತ್ನೇನ ದಕ್ಷೇಣೈವಂ ಮಹಾಮುನಿಃ । ಸತ್ಕಥಾಮೃತಪಾನಂ ಚ ಕೃತ್ವಾ ಪೃಷ್ಟಃ ಪುನಶ್ಚ ಯತ್ ॥೩॥
ಶಕ್ತಿಶಂಕರಸಂವಾದಂ ಬ್ರಹ್ಮಭೂಯಪದಪ್ರದಮ್ । ಶ್ರುತ್ವಾ ದಕ್ಷೋ ಮಹಾಭಾಗಃ ಪಪ್ರಚ್ಛ ಮುನಿಸತ್ತಮಮ್ ॥೪॥
ಶ್ರೀಗಣೇಶನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಶೌನಕನು ಹೇಳಿದನು: ಮಹಾಭಾಗ ಸೂತನೇ, ನೀನು ಹೇಳಿದ ಗಣನಾಥನ ಪರಮಾದ್ಭುತ ಚರಿತೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದೆವು. ಪ್ರಭುವೇ, ಅದರಿಂದ ನಾವು ತೃಪ್ತರಾಗಿದ್ದೇವೆ.
ಶಿವಶಕ್ತಿಯರ ಮಹಾಸಂವಾದವನ್ನು ಕೇಳಿ ಇನ್ನೂ ಕೇಳಬೇಕೆಂಬ ಬಯಕೆಯು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಸೂತನೇ, ಗಣೇಶನ ಚೇಷ್ಟೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹೇಳು.
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಶೌನಕನೇ, ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳು. ಸತ್ಕಥಾಮೃತವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿದ ದಕ್ಷನು ಮಹಾಮುನಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು.
ಬ್ರಹ್ಮಭಾವದ ಪದವಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಶಕ್ತಿಶಂಕರರ ಸಂವಾದವನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಹಾಭಾಗ ದಕ್ಷನು ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು ಕೇಳಿದನು.
ದಕ್ಷ ಉವಾಚ । ಕಿಂಚಿತ್ಪುರಾತನಂ ಪುಣ್ಯಂ ಫಲಿತಂ ಮೇ ಮಹಾದ್ಭುತಮ್ । ಪೀತಂ ಮುದ್ಗಲ ತೇ ವಕ್ತ್ರಾತ್ ಕಥಾಮೃತಮಿದಂ ಮಯಾ ॥೫॥
ಧನ್ಯೋಽಸಿ ಕೃತಕೃತ್ಯೋಽಸಿ ಗಣೇಶೋ ಭಕ್ತಿಮಾನಸಿ । ಗಣೇಶಾಚ್ಚ ಪರಂ ನಾಸ್ತಿ ಜ್ಞಾತಂ ತ್ವದ್ವಾಕ್ಯತೋ ಮಯಾ ॥೬॥
ವದ ಮುದ್ಗಲ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ಪುನರ್ಗಣಪತೇಃ ಶುಭಮ್ । ನ ತೃಪ್ತೋಽಹಂ ಮಹಾಯೋಗಿನ್ ಪೀತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಾಮೃತಂ ಮಹತ್ ॥೭॥
ಶಿವಶೈಲಸುತಾವಾದೋ ಮಹಾನಂದಪ್ರದಾಯಕಃ । ತತ್ರಾಷ್ಟೌ ಗಣರಾಜಸ್ಯ ಹ್ಯವತಾರಾಃ ಶ್ರುತಾ ಮಯಾ ॥೮॥
ದಕ್ಷನು ಹೇಳಿದನು: ಮುದ್ಗಲನೇ, ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ ಯಾವುದೋ ಪುಣ್ಯವು ನನಗೆ ಮಹಾದ್ಭುತ ಫಲವನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ನಿನ್ನ ಬಾಯಿಂದ ಈ ಕಥಾಮೃತವನ್ನು ನಾನು ಪಾನಮಾಡಿದೆ.
ನೀನು ಧನ್ಯನು, ಕೃತಕೃತ್ಯನು, ಗಣೇಶನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು. ಗಣೇಶನಿಗಿಂತ ಪರವಾದುದು ಇಲ್ಲವೆಂದು ನಿನ್ನ ಮಾತಿನಿಂದ ನಾನು ತಿಳಿದೆ.†
ಮುದ್ಗಲನೇ, ಗಣಪತಿಯ ಶುಭಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹೇಳು. ಮಹಾಯೋಗಿಯೇ, ಈ ಮಹಾಬ್ರಹ್ಮಾಮೃತವನ್ನು ಕುಡಿದರೂ ನನಗೆ ತೃಪ್ತಿಯಾಗಿಲ್ಲ.
ಶಿವನಿಗೂ ಪರ್ವತಪುತ್ರಿಗೂ ನಡೆದ ಸಂವಾದವು ಮಹಾನಂದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಗಣರಾಜನ ಎಂಟು ಅವತಾರಗಳನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಿದೆ.
ತೇಷಾಂ ತಚ್ಚರಿತಂ ಚಾಪಿ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ತೇಷ್ವಪಿ ಯನ್ಮಹತ್ । ಶ್ರೋತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ಯೋಗೀಶ ದಯಾಂ ಕೃತ್ವಾ ವದಸ್ವ ಮೇ ॥೯॥
ಕಿಮರ್ಥಂ ಗಣರಾಜೋಽಯಮವತಾರಂ ಕರೋತಿ ವೈ । ಬ್ರಹ್ಮಭೂಯಮಯೋ ದೇವಸ್ತದ್ವದಸ್ವ ಮಹಾಮುನೇ ॥೧೦॥
ಪರೋಪಕರಣಾರ್ಥೀಯ ತ್ವಾದೃಶಾ ಮುನಿಸತ್ತಮಾಃ । ಭ್ರಮಂತಿ ಧರಣೀಂ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಪತಿತೇಭ್ಯಃ ಸುಖಪ್ರದಾಃ ॥೧೧॥
ದರ್ಶನಸ್ಪರ್ಶನೇನೈವ ಭಾಷಣೇನ ವಿಶೇಷತಃ । ಪಾವಯಂತಿ ಜನಾನ್ ಸರ್ವಾನ್ ಸಾಧವಃ ಸಮದರ್ಶಿನಃ ॥೧೨॥
ಆ ಅವತಾರಗಳ ಚರಿತೆಯನ್ನೂ ಅವುಗಳ ಮಹತ್ತಾದ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನೂ ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಯೋಗೀಶನೇ, ದಯಮಾಡಿ ನನಗೆ ಹೇಳು.
ಬ್ರಹ್ಮಭಾವಸ್ವರೂಪನಾದ ಈ ದೇವ ಗಣರಾಜನು ಏಕೆ ಅವತಾರ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ? ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಅದನ್ನು ಹೇಳು.
ಬ್ರಹ್ಮನ್, ನಿನ್ನಂಥ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರು ಪರೋಪಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ ಪತಿತರಿಗೂ ಸುಖವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.†
ಸಮದರ್ಶಿಗಳಾದ ಸಜ್ಜನರು ದರ್ಶನ, ಸ್ಪರ್ಶ ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಣೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ಜನರನ್ನೂ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸೂತ ಉವಾಚ । ಶ್ರುತ್ವಾ ದಕ್ಷವಚೋ ರಮ್ಯಂ ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ಸ ಮುದ್ಗಲಃ । ಪ್ರಹೃಷ್ಟೋ ಭಾವಯುಕ್ತಸ್ಯ ದಕ್ಷಸ್ಯ ಚ ಮಹಾತ್ಮನಃ ॥೧೩॥
ಮುದ್ಗಲ ಉವಾಚ । ಶೃಣು ದಕ್ಷ ಮಹಾಭಾಗ ಧನ್ಯೋಽಸಿ ನ ಚ ಸಂಶಯಃ । ಯೇನ ತ್ವಂ ಗಣನಾಥಸ್ಯ ಕಥಾಂ ಪೃಚ್ಛಸಿ ಮಾಂ ಪ್ರಭೋ ॥೧೪॥
ಪಾಪಿನಾಂ ನಾಸ್ತಿಕಾನಾಂ ವೈ ದಾಂಭಿಕಾನಾಂ ಕದಾಚನ । ಸತ್ಕಥಾಽಮೃತಪಾನಸ್ಯ ಚೇಚ್ಛಾ ನೋತ್ಪದ್ಯತೇ ಕ್ವಚಿತ್ ॥೧೫॥
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಮಹಾತ್ಮನೂ ಭಾವಯುಕ್ತನೂ ಆದ ದಕ್ಷನ ಮನೋಹರಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಮುದ್ಗಲನು ಹರ್ಷದಿಂದ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
ಮುದ್ಗಲನು ಹೇಳಿದನು: ಮಹಾಭಾಗ ದಕ್ಷನೇ, ಕೇಳು. ನೀನು ಗಣನಾಥನ ಕಥೆಯನ್ನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಕೇಳುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಧನ್ಯನಾಗಿದ್ದೀಯೆ.
ಪಾಪಿಗಳಿಗೂ ನಾಸ್ತಿಕರಿಗೂ ಡಾಂಭಿಕರಿಗೂ ಸತ್ಕಥಾಮೃತವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಬಯಕೆಯು ಎಂದಿಗೂ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಢುಂಢಿಭಾವವಿಚಾರಜ್ಞಾಸ್ತಥಾ ಸದುಪಕಾರಕಾಃ । ಭೂತೇಷು ಸಮಭಾವಾಶ್ಚ ಸಂಸಾರತರಣೇ ರತಾಃ ॥೧೬॥
ಪರೋಪಕಾರಕಾರ್ಯೇಷು ಮತಿರೇಷಾಂ ಪ್ರವರ್ತತೇ । ಏತಾದೃಶಾ ಮಹಾಭಾಗಾ ಗಣೇಶೇ ಸಾದರಾಃ ಪ್ರಭೋ ॥೧೭॥
ಕಥಾಂ ಗಣಪತೇರ್ನಿತ್ಯಂ ಶೃಣ್ವಂತಿ ಚ ಪಠಂತಿ ತೇ । ಶ್ರಾವಯಂತಿ ಜನಾನನ್ಯಾನ್ಭಕ್ತಿಭಾವಸಮನ್ವಿತಾಃ ॥೧೮॥
ಅತಸ್ತ್ವಂ ಸಾದರೋ ಭೂತ್ವಾ ಶೃಣು ತ್ವಂ ಪಾಪನಾಶಿನೀಮ್ । ⟦…⟧ ಕಥಾಂ ಗಣಪತೇಃ ಶುಭಾಮ್ ॥೧೯॥
ಢುಂಢಿಯ ಭಾವವಿಚಾರವನ್ನು ಅರಿತವರು ಸದುಪಕಾರಿಗಳಾಗಿಯೂ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಭಾವವುಳ್ಳವರಾಗಿಯೂ ಸಂಸಾರವನ್ನು ದಾಟುವುದರಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತಾರೆ.
ಅವರ ಬುದ್ಧಿಯು ಪರೋಪಕಾರದ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಭುವೇ, ಇಂಥ ಮಹಾಭಾಗರು ಗಣೇಶನಲ್ಲಿ ಆದರವುಳ್ಳವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ಅವರು ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಗಣಪತಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು ನಿತ್ಯವೂ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ, ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಜನರಿಗೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಆದರದಿಂದ ಪಾಪನಾಶಿನಿಯಾದ ಗಣಪತಿಯ ಶುಭಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳು ⟦…⟧.†
ಶೃಣು ಯಚ್ಚ ಪುರಾವೃತ್ತಂ ಮದೀಯಂ ಭಾವಪೂರ್ವಕಮ್ । ತವಾಗ್ರೇ ಕಥಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಸಂಶಯೋ ಯೇನ ನಶ್ಯತಿ ॥೨೦॥
ಅವತಾರಕಥಾಮತ್ರ ಜ್ಞಾಸ್ಯಸಿ ತ್ವಂ ಯಥಾಸ್ಥಿತಃ । ಗಣರಾಜಪದಂ ಸರ್ವಂ ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯಸಿ ತ್ವಂ ಚ ಭಕ್ತಿಮಾನ್ ॥೨೧॥
ಅಹಂ ತಪಸಿ ಸಂವಿಷ್ಟಃ ಶಿಲೋಂಛಾಜೀವಮಾಶ್ರಿತಃ । ದಶ ಪಂಚ ದಿನೇಷ್ವೇವ ದ್ವಾದಶ್ಯಾಂ ಮಮ ಪಾರಣಮ್ ॥೨೨॥
ದ್ರೋಣಮಾತ್ರಂ ಚಿನೋಮ್ಯನ್ನಮುಪೋಷಣಸಮನ್ವಿತಃ । ತೇನಾನ್ನೇನ ಯಥಾನ್ಯಾಯಂ ಪಂಚಯಾಗಾನುಕೃತ್ಯಹಮ್ ॥೨೩॥
ನನ್ನ ಹಿಂದಿನ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಭಾವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕೇಳು. ನಿನ್ನ ಸಂದೇಹವು ನಾಶವಾಗುವಂತೆ ಅದನ್ನು ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಅವತಾರಕಥೆಯನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿಯುವೆ. ಭಕ್ತಿಮಂತನಾದ ನೀನು ಗಣರಾಜನ ಪೂರ್ಣಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.
ನಾನು ಶಿಲೋಂಛವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದೆ. ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ನನ್ನ ಪಾರಣೆ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಉಪವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದು ದ್ರೋಣಮಾತ್ರ ಅನ್ನವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ಆ ಅನ್ನದಿಂದ ಯಥಾನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಐದು ಯಾಗಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ.†
ಏವಂ ಬಹುಗತೇ ಕಾಲೇ ತಪಸೇ ಮಯಿ ಸಂಸ್ಥಿತೇ । ದೇವಾಃ ಸರ್ವೇ ಭಯೋದ್ವಿಗ್ನಾಃ ಕಿಮಯಂ ಸಾಧಯಿಷ್ಯತಿ ॥೨೪॥
ಐಂದ್ರಂ ಪದಂ ವಿಧಾತುರ್ವಾ ವೈಷ್ಣವಂ ಶೈವಮೇವ ಚ । ಕಿಂ ವಾಂಛತಿ ಮಹಾಭಾಗೋ ಮುನಿಸ್ತಪಸಿ ಸಂಸ್ಥಿತಃ ॥೨೫॥
ಇತಿ ದೇವೈಃ ಪ್ರೇಷಿತಸ್ತು ಮುನಿಃ ಸರ್ವಾರ್ಥಕೋವಿದಃ । ಮಮಾಶ್ರಮೇ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥಂ ದುರ್ವಾಸಾಃ ಕೋಪವಾನ್ ಯಯೌ ॥೨೬॥
ತತ್ರೋನ್ಮತ್ತತುಲ್ಯಃ ಸನ್ನಾಗತಃ ಪಾರಣೇ ಮಮ । ಮಹ್ಯಂ ಭಿಕ್ಷಾಂ ಮುನೇ ದೇಹಿ ಯಯಾ ತೃಪ್ತೋ ಭವಾಮ್ಯಹಮ್ ॥೨೭॥
ಇತ್ಯುಕ್ತೇ ತು ಮಯಾ ದತ್ತಮನ್ನಂ ತಸ್ಮೈ ಮಹಾತ್ಮನೇ । ನ ಜ್ಞಾತೋ ಮುನಿಮುಖ್ಯೋಽಯಂ ದುರ್ವಾಸಾ ಆಗತೋ ಗೃಹಮ್ ॥೨೮॥
ಹೀಗೆ ಬಹುಕಾಲ ನಾನು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವಾಗ “ಇವನು ಏನನ್ನು ಸಾಧಿಸುವನು?” ಎಂದು ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲ ಭಯದಿಂದ ಉದ್ವಿಗ್ನರಾದರು.
ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಈ ಮಹಾಭಾಗ ಮುನಿಯು ಇಂದ್ರಪದವಿಯನ್ನೋ ವಿಧಿಯ ಪದವಿಯನ್ನೋ ವೈಷ್ಣವ ಅಥವಾ ಶೈವಪದವಿಯನ್ನೋ ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆಯೇ?
ಹೀಗೆ ದೇವತೆಗಳು ಕಳುಹಿಸಿದಾಗ ಸರ್ವಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಅರಿತ ಕೋಪಿಷ್ಠ ಮುನಿ ದುರ್ವಾಸನು ನನ್ನನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ನನ್ನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದನು.
ನನ್ನ ಪಾರಣೆಯ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಅವನು ಉನ್ಮತ್ತನಂತೆ ಬಂದು “ಮುನಿಯೇ, ನಾನು ತೃಪ್ತಿಯಾಗುವಂತೆ ನನಗೆ ಭಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕೊಡು” ಎಂದನು.
ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ ನಾನು ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ಕೊಟ್ಟೆ. ಮನೆಗೆ ಬಂದವನು ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ದುರ್ವಾಸನೆಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ.
ತದನ್ನಂ ಸಕಲಂ ಭುಕ್ತ್ವಾ ದ್ರೋಣಮಾತ್ರಂ ಮಹಾಮುನಿಃ । ಉಚ್ಛಿಷ್ಟಂ ಲಿಪ್ತವಾನ್ ದೇಹೇ ಗತೋ ವಿಕಲಮಾನಸಃ ॥೨೯॥
ಮಾನಸೇ ಮೇ ಮಹಾನಂದಃ ಪ್ರಾಪ್ತೋ ದಕ್ಷ ಪ್ರಜಾಪತೇ । ಧನ್ಯಂ ತಪೋ ಮದೀಯಂ ವೈ ತೃಪ್ತಃ ಸರ್ವಾನ್ನಭುಕ್ ಜನಃ ॥೩೦॥
ಮಹಾಮುನಿಯು ದ್ರೋಣಮಾತ್ರವಾದ ಆ ಅನ್ನವನ್ನೆಲ್ಲ ತಿಂದು, ಉಳಿದುದನ್ನು ದೇಹಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡು ವಿಚಲಿತಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೊರಟನು.
ಪ್ರಜಾಪತಿ ದಕ್ಷನೇ, “ನನ್ನ ತಪಸ್ಸು ಧನ್ಯವಾಯಿತು; ಎಲ್ಲ ಅನ್ನವನ್ನೂ ಊಟಮಾಡಿದ ಈ ಅತಿಥಿಯು ತೃಪ್ತನಾದನು” ಎಂದು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಹಾನಂದವುಂಟಾಯಿತು.
ಉಪೋಷಣೇ ಸಮಾಯುಕ್ತೋಽಹಂ ತತ್ರ ತಪಸಿ ಸ್ಥಿತಃ । ಪುನಃ ಸ ದ್ವಾದಶೀವ್ರತೇ ಪಾರಣಾರ್ಥಂ ಸಮಾಯಯೌ ॥೩೧॥
ದುರ್ವಾಸಸಂ ಪುನರ್ಯಾಂತಂ ತಾದೃಶಂ ವೇಷಮಾಸ್ಥಿತಮ್ । ಮಹತಾ ಹರ್ಷಯುಕ್ತೇನಾಪೂಜಯಂ ಚ ಮಹಾಮುನಿಮ್ ॥೩೨॥
ಸರ್ವಾನ್ನಂ ಭುಕ್ತವಾನ್ ಸಚ ಏವಂ ಷಡ್ವಾರಮಾಯಯೌ । ಮಮ ಭಾವಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥಂ ತಪಃಖಂಡನಕಾರಕಃ ॥೩೩॥
ಪೂರ್ವಪುಣ್ಯಪ್ರಭಾವೇಣ ಚ್ಯಾವಿತೋ ನ ಮನಾಗಪಿ । ತ್ರಿಮಾಸೋಪೋಷಿತೋ ಭಾವಯುಕ್ತೇನ ತಪಸಾಽಭವಮ್ ॥೩೪॥
ನಾನು ಉಪವಾಸದಿಂದ ಅಲ್ಲಿಯೇ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದೆ. ಅವನು ಮತ್ತೆ ದ್ವಾದಶೀವ್ರತದ ಪಾರಣೆಯ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಬಂದನು.
ಅದೇ ವೇಷವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಬಂದ ದುರ್ವಾಸನೆಂಬ ಮಹಾಮುನಿಯನ್ನು ಬಹಳ ಹರ್ಷದಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದೆ.
ಅವನು ಎಲ್ಲ ಅನ್ನವನ್ನೂ ಊಟಮಾಡಿದನು. ನನ್ನ ಭಾವವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಭಂಗಪಡಿಸಲು ಹೀಗೆ ಆರು ಸಲ ಬಂದನು.
ಪೂರ್ವಪುಣ್ಯದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನಾನು ಸ್ವಲ್ಪವೂ ವಿಚಲಿತನಾಗಲಿಲ್ಲ. ಭಾವಯುಕ್ತ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಮೂರು ತಿಂಗಳು ಉಪವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದೆ.
ತಪಸಾ ಭಾವಶುದ್ಧೇನ ಪರಿತುಷ್ಟೋ ಮಹಾಮುನಿಃ । ಸ್ವರೂಪಂ ದರ್ಶಯಾಮಾಸ ಯೋಗರೂಪಂ ಮಹಾದ್ಭುತಮ್ ॥೩೫॥
ಉವಾಚ ಶುದ್ಧಿಮಾಪ್ನೋಷಿ ಮುದ್ಗಲ ತ್ವಂ ನ ಸಂಶಯಃ । ಗಚ್ಛ ಸ್ವರ್ಗಂ ಮಹಾಭಾಗ ಅಕ್ಷಯಂ ಭೋಕ್ತುಮರ್ಹಸಿ ॥೩೬॥
ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಾಃ ಜಿತಾಃ ಸರ್ವೇ ತ್ವಯಾಽಕ್ಷಯಪ್ರಕಾಶಕಾಃ । ತಪಸಾ ಶುದ್ಧಭಾವೇನಾಧುನಾ ತಾನ್ ಗಚ್ಛ ಮುದ್ಗಲ ॥೩೭॥
ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಮಾಂ ಸ ದುರ್ವಾಸಾ ಗತಃ ಸ್ವಾಶ್ರಮಮಂಡಲೇ । ತಸ್ಮಿನ್ನೇವ ಕ್ಷಣೇ ಸ್ವರ್ಗಾದ್ವಿಮಾನಂ ತತ್ರ ಚಾಗತಮ್ ॥೩೮॥
ಶುದ್ಧಭಾವದ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಬಹಳ ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ಮಹಾಮುನಿಯು ಮಹಾದ್ಭುತ ಯೋಗಸ್ವರೂಪವಾದ ತನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು.
ಅವನು ಹೇಳಿದನು: ಮುದ್ಗಲನೇ, ನೀನು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೀಯೆ. ಮಹಾಭಾಗನೇ, ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗು; ಅಕ್ಷಯಭೋಗವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಅರ್ಹನಾಗಿದ್ದೀಯೆ.†
ಮುದ್ಗಲನೇ, ಅಕ್ಷಯವೆಂದು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಎಲ್ಲ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಗಳನ್ನೂ ನೀನು ಜಯಿಸಿದ್ದೀಯೆ. ಶುದ್ಧಭಾವದ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನೀನು ಈಗ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗು.†
ಹೀಗೆ ನನಗೆ ಹೇಳಿ ದುರ್ವಾಸನು ತನ್ನ ಆಶ್ರಮಮಂಡಲಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗವಿಮಾನವು ಬಂತು.
ವಿಮಾನಾತ್ ಪುರುಷೋ ದಿವ್ಯಭೂಷಣಭೂಷಿತಃ ಪರಃ । ಉತ್ತೀರ್ಯ ಮೇ ಸುಸಾನ್ನಿಧ್ಯಮಾಗತಃ ಪೂಜಿತೋ ಮಯಾ ॥೩೯॥
ಉವಾಚ ಮಧುರಂ ವಾಕ್ಯಂ ಚಲೇತಿ ತ್ವಂ ಮಯಾ ಸಹ । ಸ್ವರ್ಗಾದಾಗತವಂತಂ ವೈ ವಿದ್ಧಿ ಮುದ್ಗಲ ಮಾಂ ತಥಾ ॥೪೦॥
ಬೃಹಸ್ಪತಿಪುರೋಗಾಃ ಸ ದೇವ ಇಂದ್ರಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ । ತ್ವದರ್ಥಂ ಸಂಸ್ಥಿತಃ ಸ್ವಾಮಿಂಸ್ತೇನಾಹಂ ಪ್ರೇಷಿತೋ ಮುನೇ ॥೪೧॥
ಇದಂ ವಿಮಾನಮಾರುಹ್ಯ ನಾನಾಭೋಗಸಮನ್ವಿತಮ್ । ಮಯಾ ಸಾರ್ಧಂ ಮಹಾಭಾಗ ಚಲ ಸ್ವರ್ಗಂ ಸುಭೋಗದಮ್ ॥೪೨॥
ದಿವ್ಯಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುರುಷನು ವಿಮಾನದಿಂದ ಇಳಿದು ನನ್ನ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ನಾನು ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದೆ.
ಅವನು ಮಧುರವಾಗಿ ಹೇಳಿದನು: ಮುದ್ಗಲನೇ, ನೀನು ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಬಾ. ನಾನು ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಬಂದವನೆಂದು ತಿಳಿ.
ಸ್ವಾಮಿಯೇ, ಮುನಿಯೇ, ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಮೊದಲಾದವರೊಡನೆ ಪ್ರತಾಪಶಾಲಿ ದೇವ ಇಂದ್ರನು ನಿನಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಮಹಾಭಾಗನೇ, ನಾನಾ ಭೋಗಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಈ ವಿಮಾನವನ್ನು ಏರಿ ನನ್ನೊಡನೆ ಉತ್ತಮಭೋಗಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಬಾ.
ಸೂತ ಉವಾಚ । ದೇವದೂತವಚೋ ರಮ್ಯಂ ಶ್ರುತ್ವೈವಂ ಮುದ್ಗಲೋ ಮುನಿಃ । ವಿನಯಾವನತೋ ಭೂತ್ವಾ ತಂ ಪಪ್ರಚ್ಛ ಮುದಾನ್ವಿತಃ ॥೪೩॥
ಮುದ್ಗಲ ಉವಾಚ । ಸ್ವರ್ಗೇಷು ಸರ್ವಲೋಕೇಷು ಕೇ ಗುಣಾಃ ಸಂತಿ ತಾನ್ ವದ । ದೋಷಾಃ ಕೇ ತತ್ರ ತಿಷ್ಠಂತಿ ಶ್ರುತ್ವಾ ಯಾಮಿ ತ್ವರಾನ್ವಿತಃ ॥೪೪॥
ಸೂತ ಉವಾಚ । ಮುದ್ಗಲಸ್ಯ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ದೇವದೂತಸ್ತಮಬ್ರವೀತ್ । ವಿನಯೇನ ಚ ಸಂತುಷ್ಟೋ ಯಥಾತಥ್ಯಂ ವಿಭಾಗಶಃ ॥೪೫॥
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ದೇವದೂತನ ಈ ಮನೋಹರಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಮುದ್ಗಲಮುನಿಯು ಸಂತೋಷದಿಂದ ವಿನಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಕೇಳಿದನು.
ಮುದ್ಗಲನು ಹೇಳಿದನು: ಎಲ್ಲ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವ ಗುಣಗಳಿವೆಂದು ಹೇಳು. ಅಲ್ಲಿ ಯಾವ ದೋಷಗಳಿವೆ? ಅವನ್ನು ಕೇಳಿ ಬೇಗನೆ ಬರುತ್ತೇನೆ.
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಮುದ್ಗಲನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನ ವಿನಯದಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ದೇವದೂತನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಿ ಅವನಿಗೆ ವಿವರಿಸಿದನು.
ದೇವದೂತ ಉವಾಚ । ಕರ್ಮಭೂಮಿರಿಯಂ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಭೋಗಭೂಮಿಸ್ತು ಸಾ ಮತಾ । ಸ್ವರ್ಗರೂಪಾ ನರಾದೀನಾಂ ಕರ್ಮಭೋಗಪ್ರದಾಯಿನೀ ॥೪೬॥
ನಾನಾಸುಖಪ್ರದಂ ತತ್ರ ಗುಣಂ ವಕ್ತುಂ ನ ಶಕ್ಯತೇ । ಈಪ್ಸಿತಂ ಲಭತೇ ಸರ್ವಂ ಸದಾ ಯೌವನಸಂಸ್ಥಿತಿಃ ॥೪೭॥
ಶ್ರಮಃ ಸ್ವೇದಾದಿಕಂ ತತ್ರ ನೈವ ಶೀತೋಷ್ಣತಾ ತಥಾ । ಅಪ್ಸರೋಭಿರ್ವಿಹಾರಶ್ಚ ಕಾಮರೂಪಾ ಗತಿರ್ಭವೇತ್ ॥೪೮॥
ದೇವದೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಇದು ಕರ್ಮಭೂಮಿ; ಆ ಸ್ವರ್ಗವು ಭೋಗಭೂಮಿಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅದು ಮನುಷ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ಕರ್ಮಫಲಭೋಗಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಅಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ನಾನಾ ಸುಖಗಳ ಗುಣವನ್ನು ಹೇಳಿ ಮುಗಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬಯಸಿದುದೆಲ್ಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಸದಾ ಯೌವನಸ್ಥಿತಿ ಇರುತ್ತದೆ.
ಅಲ್ಲಿ ಆಯಾಸ, ಬೆವರು ಮುಂತಾದವುಗಳಿಲ್ಲ; ಚಳಿ ಮತ್ತು ಬಿಸಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಅಪ್ಸರೆಯರೊಂದಿಗೆ ವಿಹಾರವೂ ಇಚ್ಛಾರೂಪದ ಸಂಚಾರವೂ ಇರುತ್ತದೆ.
ಸ್ವಕರ್ಮತುಲ್ಯಭೋಗಾಶ್ಚ ಭೋಕ್ತವ್ಯಾಃ ಸರ್ವಭಾವತಃ । ಯೇ ಯೇ ಭೋಗಾ ದೇಹಿನಾಂ ಚ ತೇ ತೇ ತತ್ರ ಸಮಾಸ್ಥಿತಾಃ ॥೪೯॥
ಭೋಗಭೂಮಿಃ ಸಮಾಖ್ಯಾತಾ ಸ್ವರ್ಗರೂಪಾ ಮಹಾಮುನೇ । ವದ ತತ್ರ ಚ ಕಿಂ ನ್ಯೂನಂ ಯತಃ ಪೃಚ್ಛಸಿ ಮಾಂ ಪ್ರಭೋ ॥೫೦॥
ತ್ವಯಾ ನಾನಾವಿಧಂ ಕರ್ಮ ತಪಸಾ ಸಾಧಿತಂ ಮುನೇ । ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಾಃ ಕೃತಾಃ ಸರ್ವೇಽಕ್ಷಯಾಸ್ತಾನ್ ಭೋಕ್ತುಮರ್ಹಸಿ ॥೫೧॥
ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಅನುಭವಿಸಬೇಕು. ದೇಹಿಗಳು ಬಯಸುವ ಯಾವಯಾವ ಭೋಗಗಳಿವೆಯೋ ಅವೆಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲಿವೆ.
ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಭೋಗಭೂಮಿಯೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಭುವೇ, ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿರುವ ನೀನು ಅಲ್ಲಿ ಏನು ಕೊರತೆಯಿದೆಂದು ಹೇಳು.
ಮುನಿಯೇ, ನೀನು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾನಾವಿಧ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ ಎಲ್ಲ ಅಕ್ಷಯಸ್ವರ್ಗಲೋಕಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದೀಯೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಅರ್ಹನಾಗಿದ್ದೀಯೆ.†
ತತ್ರ ಸ್ವರ್ಗೇ ತ್ರಯೋ ದೋಷಾಸ್ತಾನ್ ಶೃಣುಷ್ವ ಮಹಾಮುನೇ । ಇಹ ಕರ್ಮ ಕೃತಂ ಲೋಕೈರ್ಭೋಕ್ತವ್ಯಂ ಶುಭರೂಪಕಮ್ ॥೫೨॥
ತತ್ರ ಕರ್ಮ ಕೃತಂ ಲೋಕೈಸ್ತದೇವ ಫಲಹೀನಕಮ್ । ತೇನ ಲೋಕೋ ಹಿ ದುಃಖ್ಯಸ್ತಿ ತದಂತೇ ಕಿಂ ಭವೇದಿತಿ ॥೫೩॥
ಏತಾದೃಶಂ ಮಯಾ ಕರ್ಮ ಪುಣ್ಯರೂಪಂ ಕೃತಂ ಮಹತ್ । ಏತಾವಂತಂ ಚ ಕಾಲಂ ಮೇ ಸ್ವರ್ಗವಾಸೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ ॥೫೪॥
ಏಕಂ ದೋಷಂ ಮಹಾಂತಂ ಚ ಜಾನೀಹಿ ಮುನಿಸತ್ತಮ । ದ್ವಿತೀಯಂ ಶೃಣು ದೋಷಂ ತಂ ಕಥಯಾಮಿ ಸವಿಸ್ತರಮ್ ॥೫೫॥
ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮೂರು ದೋಷಗಳಿವೆ; ಅವನ್ನು ಕೇಳು. ಜನರು ಇಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಶುಭಕರ್ಮದ ಫಲವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಬೇಕು.
ಅಲ್ಲಿ ಜನರು ಮಾಡುವ ಕರ್ಮವು ಫಲರಹಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ “ಮುಂದೆ ಏನಾಗುವುದೋ?” ಎಂದು ಅಲ್ಲಿಯವನು ದುಃಖಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾನೆ.†
“ನಾನು ಇಷ್ಟೊಂದು ಮಹಾಪುಣ್ಯಕರ್ಮ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ; ಇಷ್ಟೊಂದು ಕಾಲ ನನಗೆ ಸ್ವರ್ಗವಾಸವಿರುವುದು” ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಇದು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ದೋಷವೆಂದು ತಿಳಿ. ಎರಡನೆಯ ದೋಷವನ್ನು ಕೇಳು; ಅದನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ನಾನಾ ಸ್ವರ್ಗೇಷು ಮಿತ್ರಾಣಿ ನಾನಾ ಪ್ರೀತಿವಿವರ್ಧನಾಃ । ದೇವಾಸ್ತತ್ರ ಮಹಾಭಾಗ ಸದಾ ತೈರ್ಮೋದತೇ ಸ್ವಯಮ್ ॥೫೬॥
ಸತ್ಕರ್ಮ ತಸ್ಯ ತೇನೈವ ಭುಕ್ತಂ ಸ್ವರ್ಗೇ ಯಥಾಯಥಮ್ । ಪಶ್ಚಾತ್ ಪತನಕಾಲೇ ತು ತಮಧಃ ಪಾತಯಂತಿ ತೇ ॥೫೭॥
ಕ್ಷಣಮೇಕಂ ನ ತಂ ಕೋಽಪಿ ಸ್ನೇಹಂ ಪಶ್ಯತಿ ಲೋಕಪಃ । ಪತನಸ್ಯ ಭಯಂ ಚಿತ್ತೇ ದೋಷೋಽಯಂ ಪಾತರೂಪಕಃ ॥೫೮॥
ಮಹಾಭಾಗನೇ, ನಾನಾ ಸ್ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಿತರೂ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ದೇವತೆಗಳೂ ಇರುತ್ತಾರೆ; ಅವರೊಡನೆ ಸದಾ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಅವನ ಸತ್ಕರ್ಮದ ಫಲವು ಅವನಿಂದ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ತಕ್ಕಂತೆ ಅನುಭವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೇಲೆ, ಪತನಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಅವರು ಅವನನ್ನು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಬೀಳಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಆಗ ಯಾವ ಲೋಕಪಾಲಕನೂ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರವೂ ಅವನನ್ನು ಸ್ನೇಹದಿಂದ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ. ಚಿತ್ತದಲ್ಲಿ ಪತನದ ಭಯವುಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಇದೇ ಪತನರೂಪದ ದೋಷ.†
ತೃತೀಯಂ ದೋಷರೂಪಂ ಯಚ್ಛೃಣು ತ್ವಂ ಭಾವಪೂರ್ವಕಮ್ । ತದ್ವದಿಷ್ಯಾಮಿ ತೇ ಪ್ರೀತ್ಯಾ ಯೇನ ಜ್ಞಾನಂ ಭವೇತ್ಪರಮ್ ॥೫೯॥
ಸತ್ಕರ್ಮಕಾರಿಣಸ್ತ್ವನ್ಯೇ ಮಹಾಭೋಗಕರಾ ಮುನೇ । ಸಂತಿ ಸ್ವರ್ಗೇಷು ಚಾನೇಕೇ ತಾನ್ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಪತಿ ಸ್ವಯಮ್ ॥೬೦॥
ಧಿಕ್ ಮಾಂ ನ್ಯೂನವಿಹಾರೇಣ ತಿಷ್ಠಾಮಿ ಸ್ವಲ್ಪಪುಣ್ಯತಃ । ಮಹಾಪುಣ್ಯಕರಾ ಅನ್ಯೇ ಅಧಿಕಂ ವಿಹರಂತ್ಯುತ ॥೬೧॥
ಸದಾ ಹೃದಿ ತಪತ್ಯೇವಂ ಸ್ವರ್ಗಭೂಮಿಸ್ಥಭಾವತಃ । ಹೃದಿ ತಾಪಾತ್ಮಕೋ ದೋಷಸ್ತೃತೀಯಃ ಕಥಿತೋ ಮಯಾ ॥೬೨॥
ಮೂರನೆಯ ದೋಷವನ್ನು ಭಾವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕೇಳು. ಪರಮಜ್ಞಾನವು ಉಂಟಾಗುವಂತೆ ಅದನ್ನು ನಿನಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ಮುನಿಯೇ, ಸ್ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಸತ್ಕರ್ಮಿಗಳು ಮಹಾಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರನ್ನು ಕಂಡು ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಸಂತಾಪಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
“ನನಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರ! ಸ್ವಲ್ಪಪುಣ್ಯದಿಂದ ಕಡಿಮೆ ವಿಹಾರದಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ. ಮಹಾಪುಣ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದ ಇತರರು ಹೆಚ್ಚು ವಿಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ” ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಹೀಗೆ ಸ್ವರ್ಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವವನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸಂತಾಪವುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಹೃದಯತಾಪವೇ ನಾನು ಹೇಳಿದ ಮೂರನೆಯ ದೋಷ.
ಅನಂತಗುಣಸಂಯುಕ್ತಂ ಸ್ವರ್ಗಂ ಜಾನೀಹಿ ತಾಪಸ । ದೋಷೈಸ್ತ್ರಿಭಿಃ ಸಮಾಯುಕ್ತಂ ಮಹಾಪುಣ್ಯಪ್ರಭಾವತಃ ॥೬೩॥
ಧನ್ಯಸ್ತ್ವಂ ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲ ತತ್ ಸ್ವರ್ಗಂ ವಿಜಿತಂ ತ್ವಯಾ । ಭುಂಕ್ಷ್ವ ಭೋಗಾನ್ ಮನೋಜ್ಞಾನ್ ವೈ ಚಲ ಶೀಘ್ರಂ ಮಯಾ ಸಹ ॥೬೪॥
ತಾಪಸನೇ, ಮಹಾಪುಣ್ಯದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಸ್ವರ್ಗವು ಅನಂತಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೂ ಈ ಮೂರು ದೋಷಗಳಿಂದಲೂ ಕೂಡಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿ.
ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲನೇ, ನೀನು ಧನ್ಯನು; ಆ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಜಯಿಸಿದ್ದೀಯೆ. ಮನೋಹರಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸು; ನನ್ನೊಡನೆ ಬೇಗನೆ ಬಾ.
॥ ಓಮಿತಿ ಶ್ರೀಮದಾನ್ತ್ಯೇ ಪುರಾಣೋಪನಿಷದಿ ಶ್ರೀಮನ್ಮೌದ್ಗಲೇ ಮಹಾಪುರಾಣೇ ಪ್ರಥಮೇ ಖಂಡೇ ವಕ್ರತುಂಡಚರಿತೇ ಮುದ್ಗಲದೇವದೂತಸಂವಾದೋ ನಾಮಾಷ್ಟಾದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ॥
ಹೀಗೆ ಶ್ರೀಮದಾಂತ್ಯ ಪುರಾಣೋಪನಿಷತ್ತಾದ ಶ್ರೀಮನ್ಮೌದ್ಗಲ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಪ್ರಥಮ ಖಂಡದ ವಕ್ರತುಂಡಚರಿತೆಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ಗಲದೇವದೂತಸಂವಾದವೆಂಬ ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಮುಗಿಯಿತು.